Zanim przystąpimy do kolejnych etapów ratowania naszej świątyni, musimy dokładnie wiedzieć, w jakim stanie jest jej konstrukcja. Dlatego parafia zleciła wykonanie oceny stanu technicznego kościoła farnego pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Żarach w branży konstrukcyjno-budowlanej. Opracowanie przygotowała mgr inż. Agata Gołębiewska (AG-Projekt), a sprawdził je mgr inż. Radosław Przybylski. Oględziny kościoła odbyły się 27 czerwca 2026 r., a gotowe opracowanie otrzymaliśmy w lipcu.
Jak badano kościół
Konstruktorzy obejrzeli mury, sklepienia, więźbę dachową, wieżę, kryptę, chór i pomieszczenia boczne. Badania prowadzono metodami nieniszczącymi – przez oględziny, opukiwanie murów, pomiary i ocenę przebiegu rys i pęknięć – tak, by nie naruszyć zabytkowej substancji. Opracowanie zawiera ponad 60 zdjęć z dokumentacją uszkodzeń oraz rysunki z ich oznaczeniem.
Co wynika z ekspertyzy
- Kościół jest w średnim stanie technicznym. Po wykonaniu wskazanych zabezpieczeń jego stan nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i bezpieczeństwa wiernych.
- Główna sala kościoła jest w dobrym stanie. Na późnogotyckim sklepieniu widać rysy w tynku – trzeba je zbadać i objąć stałą obserwacją.
- Najbardziej zniszczone są dobudowane części świątyni, które z czasem osiadały inaczej niż główna bryła. Szczególnie dotyczy to kaplicy Promnitzów z 1672 r. – jej mury i sklepienie są spękane i wymagają systemowego zabezpieczenia konstrukcji.
- Romańskie relikty z XIII wieku – najstarsze mury naszej Fary – są w złym stanie. Panuje tam wilgoć, a na zabytkowych murach opierają się późniejsze belki dachu. Trzeba je odciążyć nową, niezależną konstrukcją.
- Wieża wymaga pilnej interwencji. Na ścianach jej wyższych kondygnacji widać pionowe pęknięcia na każdej z czterech ścian – według ekspertyzy najpewniej skutek rozporu dachu i braku właściwego spięcia konstrukcji. Zalecono pomiary, czy pęknięcia się powiększają, a następnie spięcie wieży stalowymi ściągami lub opaskami. Część drewnianych belek podestów i schodów w wieży jest mocno zniszczona i do wymiany – do czasu naprawy mogą tam wchodzić najwyżej dwie osoby.
- Woda opadowa to dziś największy wróg murów: niedrożne i zbyt małe rynny oraz brak obróbek blacharskich powodują zawilgocenie ścian i krypty.
- Więźba dachowa po wcześniejszym remoncie wymaga szczegółowego przeglądu i naprawy poluzowanych połączeń.
- Część drewnianych elementów chóru jest zniszczona przez owady (kołatka), a w kilku miejscach brakuje balustrad – te miejsca trzeba zabezpieczyć i do czasu naprawy zamknąć dla osób postronnych.
Zdjęcia z ekspertyzy
Zdjęcia: mgr inż. Agata Gołębiewska, „Ocena stanu technicznego – branża konstrukcyjno-budowlana”, 2026. Numery zdjęć jak w opracowaniu.
Co zrobimy najpierw
Ekspertyza wskazuje prace pilne: zabezpieczenie ścian wieży, zabezpieczenie i przewietrzenie sali z romańskimi reliktami, szczegółowy przegląd więźby dachowej, uporządkowanie odprowadzania wód opadowych oraz pomiary geodezyjne, które pokażą, czy budynek nie przemieszcza się w czasie. Na tej podstawie przygotujemy plan kolejnych prac i wnioski o dotacje. Wszystkie prace prowadzimy w porozumieniu z Lubuskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.
Ekspertyza zaleca też skanowanie laserowe 3D, które pozwala bez ingerencji w zabytek śledzić zmiany jego kształtu – skanowanie 3D Fary mamy już za sobą.
Koszt ekspertyzy wyniósł 14 650 zł i został w całości pokryty ze środków własnych parafii, czyli z Waszych ofiar. Serdecznie dziękujemy wszystkim, którzy wspierają renowację Fary.
Wesprzyj renowację Fary
Odbiorca: Parafia Rzymskokatolicka pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Żarach
Adres: 68-200 Żary, pl. kard. Stefana Wyszyńskiego 4
Nr rachunku: 91 1240 2018 1111 0000 2704 8074 (Bank Pekao S.A.)
Tytuł przelewu: Darowizna na cele kultu religijnego
Inne formy wsparcia: zarynspj.pl/wesprzyj